Jian (chinees recht zwaard) en Dao (breedzwaard)

Ontdek alles over Jian (Chinees recht zwaard) en Dao (breedzwaard)

Omdat ik mij doorgaans verdiep in kennis rondom samoerai zwaarden, kom ik uiteindelijk ook uit bij Chinese zwaarden. Het is een feit dat de oorsprong van de katana in China ligt en dat men in Japan deze zwaarden later op geheel eigen wijze is gaan ontwikkelen. Het verbaast mij hoe weinig informatie er te vinden is over Chinese zwaarden, terwijl de nadruk meestal ligt op Japanse zwaarden. Feitelijk hebben Japanse wapensmeden technieken en staalsoorten uit China overgenomen en deze verder geperfectioneerd. Naar mijn mening krijgen Chinese zwaarden hierdoor te weinig aandacht en erkenning.

De Dao en Jian binnen Chinese krijgskunsten

Binnen martial arts zie je voornamelijk de Dao (breedzwaard of sabel) en de Jian (recht zwaard). In China vormen deze wapens samen met de gùn (stok) en qiāng (speer) de traditionele wapens. De Dao wordt ook wel de generaal van alle wapens genoemd en heeft door de eeuwen heen vele vormen gekend. De ontwikkeling van zwaarden ging altijd hand in hand met veranderingen in oorlogsvoering. Zo bestonden er al eenhandige Dao uit de Ming dynastie. Het blad is aan één zijde geslepen en heeft een gebogen geometrie, wat zorgt voor een zeer effectieve snijwerking. De vaak schijfvormige stootplaten voorkomen dat bloed over het handvat loopt en beperken bovendien de inwerking van regenwater in de schede, waardoor het blad beter beschermd blijft.

De Jian, geschiedenis en smeedkunst

De Jian (uitspraak Djen) is een dubbelsnijdend Chinees recht zwaard dat geschikt is om zowel te snijden als te steken. De geschiedenis van de Jian gaat meer dan drieduizend jaar terug, met de oudste archeologische vondsten in noordwest China. In deze periode werden zwaarden van brons gesmeed en waren ze relatief kort, gemiddeld rond de 40 cm. Opmerkelijk is dat verschillende delen van deze zwaarden uiteenlopende hoeveelheden koper en tin bevatten, waardoor de snijranden harder waren dan de flexibelere kern. Dit dateert uit de Xia dynastie (2000–1500 v.Chr.) en de Zhou dynastie (1100–256 v.Chr.). Vanuit daar verspreidde de Jian zich naar centraal en zuidelijk China. In de Chinese folklore wordt de Jian ook wel de gentleman van alle wapens genoemd.

Verschillende koningen werden samen met hun zwaarden begraven, wat het grote belang ervan onderstreept. Een bekend voorbeeld is de 2500 jaar oude Jian van Koning Gou Jian, ontdekt in 1965. De eerste stalen voorlopers van de Jian verschenen tijdens de Qin dynastie, waarbij de legers een groot voordeel behaalden dankzij deze sterkere zwaarden. Tijdens de Han dynastie (206 v.Chr.–220 n.Chr.) kwamen volledig stalen Jian veelvuldig voor en werden de bladen langer door verbeterde smeedtechnieken.

Bij het smeden van stalen Jian werd het staal gevouwen om de dichtheid te verhogen en onzuiverheden te verwijderen. De sanmei-constructie bleek hierbij het meest effectief. Deze bestaat uit drie lagen staal, met een kern van hoog koolstofstaal en zachtere, gevouwen buitenlagen. Na een waterharding ontstond een zwaard met een uitstekende balans, extreem scherpe sneden en hoge schokbestendigheid door de combinatie van hard en zacht staal.

Een belangrijke regio voor het smeden van Chinese zwaarden is Longquan, een prefectuurstad in Lishui, provincie Zhejiang. Deze plaats staat wereldwijd bekend om zijn zwaardtraditie en is zeer geliefd onder krijgskunstenaars. De Jian zoals we die tegenwoordig kennen ontwikkelde zich voornamelijk tijdens de Ming en Qing dynastie, waarbij het zwaard langer en slanker werd en veel nieuwe krijgskunststijlen ontstonden. Binnen Tai Chi (Taiji Quan) speelt het Chinese recht zwaard een belangrijke rol, met sterke nadruk op balans, lichaam en geest.

Bij moderne Jian zie je vaak dat de tang is geklonken, iets wat ook bij antieke zwaarden voorkomt. Een Jian bestaat uit vier hoofddelen: het blad (Jianti), het stootschild (hushou), het handvat (jianba) en de achterkant (Jiantan), waarbij ieder onderdeel zijn eigen benaming kent.

Veel moderne Jian zijn voorzien van een zwaardpluim. Oorspronkelijk dienden koorden om het zwaard om de pols te bevestigen zodat het niet verloren ging. Tegenwoordig zijn pluimen vooral bekend vanuit Chinese opera, toneel en militaire parades en voegen zij een esthetisch element toe.

Een goed Chinees zwaard is volledig functioneel, handgesmeed, eventueel gevouwen en correct hittebehandeld. Daarnaast is een hoge montagekwaliteit essentieel, omdat een slecht gemonteerd zwaard gevaarlijk is en slechts als decoratie dient. Wie een Chinees zwaard wil kopen, vindt bij Samurai Katana Shop een kwalitatief aanbod van Hanwei en Huanuo, direct leverbaar vanuit onze zwaardenshop.